بطورکلی ۶۰ درصد از کل خرابیهای گزارش شده در خصوص هارد دیسکها از نوع مکانیکی هستند . این خرابیها بیشتر شامل فرسایش و سائیده شدن محور دیسک ، خرابی هد خواندن/نوشتن و ضعیف شدن صفحات دیسکی میباشند.
امروزه فنآوریهای پیشرفته ساخت هارد دیسک ، این شانس را برای کاربران ایجاد مینمایند تا با پیشبینی موارد خاص خرابی ، خود را برای مواجهه با موقعیتهای بحرانی آماده نموده و پیش از آنکه خیلی دیر شود اطلاعات خود را نجات بدهند.
به غیر از نظارت بر مجموعهای از پارامترهای مرتبط با رویدادهای مکانیکی (سرعت چرخش دیسک ، زمان سرعتگیری دیسک ، جریان برق موتور هارد ، خطا در حرکت هد و وارد آمدن ضربات ناگهانی به هارد)
وجود فنآوری S.M.A.R.T ( که مخفف عبارت Self-Monitoring Analysis and Reporting Technology میباشد) موجب خواهد شد تا بایوس کامپیوتر مواردی همچون تلاشهای چندباره جهت خواندن یا نوشتن اطلاعات در مناطق آسیب دیده هارد یا خرابی هارد و یا دمای غیرعادی آن در اختیار کاربر قرار بدهد .
بسیاری از بایوسهایی که از این فنآوری پشتیبانی میکنند میتوانند علاوه بر این موارد ، نکات دیگری همچون دفعات روشن و خاموش شدن موتور هارد و همچنین مدت زمانی که هارد روشن بوده را گزارش نمایند .
اگر ویژگی S.M.A.R.T. از طریق بایوس سیستم فعال شده باشد بایوس قادر خواهد بود تا با بررسی دیسک سخت در ابتدای راه اندازی کامپیوتر ، هرگونه علائمی که نشان دهنده وجود مشکلاتی در هارد باشند را گزارش بدهد . همچنین کاربران میتوانند با استفاده از نرم افزارهایی که از این ویژگی پشتیبانی میکنند ، وضعیت درایو خود را مانیتور نمایند .
برای دیدن تمام اطلاعات استخراج شده هارد دیسک توسط S.M.A.R.T. ، میتوانید از نرم افزار رایگان DiscCheck که از آدرس www.passmark.com/products/diskcheckup.htm قابل دریافت میباشد استفاده نمائید .
شکل ۱ : نمایی از اطلاعات استخراج شده هارددیسک توسط نرمافزار DiscCheck
این برنامه یک نرم افزار غیر مقیم در حافظه (nonresident) میباشد که اطلاعات دقیق سختافزاری و تمام پارامترهای مختلف S.M.A.R.T. را درباره هارددیسک نمایش میدهد.
همچنین یک نرمافزار مانیتورینگ مقیم در حافظه از شرکت Ariolic بنام ActiveSMART وجود دارد که از آدرس http://computernews.ir/links.aspx?l=http://www.ariolic.com/download.html قابل دریافت است .
این برنامه که وظیفه نظارت بر سلامت هارددرایو را برعهده دارد ، هرگونه خطای بالقوه و نهان را به کاربر گزارش میدهد . چنانچه شما پیغام خطائی از جانب S.M.A.R.T. مبنی بر احتمال وجود ایراد در هارد دریافت نمودید ، بلافاصله از اطلاعات مهم و حیاتی خود پشتیبان گرفته و اقدام به تعویض هارددیسک سیستم نمایید .
شکل ۲ : نمایی از نرمافزار مانیتورینگ مقیم در حافظه ActiveSMART
سخن پایانی :
مشاهده پیغام خطا در خصوص هارددیسک یک مسأله کاملاً جدی و حیاتی بوده و مواجهه با یک هارد دیسک خراب یک بحران واقعی محسوب میگردد . متخصصین IT همواره در مواجهه با مشکلاتی در این خصوص با یک سوال مشترک از جانب کاربران نهائی مواجه میشوند :
«آیا من تمام اطلاعاتم را از دست دادهام؟» .
در حقیقت پاسخ به این پرسش در بسیاری از موارد برای متخصصین بسیار سخت و دشوار است اما از سوی دیگر ، این شاید یک فرصت خوب برای اثبات تبحر شما بحساب آید .
چنانچه شما قادر باشید زمان زیادی را صرف کار با ابزارهای مختلف نموده و از آن بهتر ، نتیجه زحمت و تلاش دیگران را از نابودی نجات بدهید ، متوجه خواهید شد که در کنار رفع مشکلات بیاهمیتی مانند کلمات رمز فراموش شده و یا وصل نمودن فیش ماوس به سوکت صحیح ، یک کار حقیقی و مهم را بانجام رساندهاید .
کثرت ابزارهای تعمیر هارد و بازیابی اطلاعات ، به شما کمک خواهد نمود تا در موقیعتهای متفاوت قادر باشید راه حلی مناسب با مشکل را پیدا کنید .
زمان بسیار زیادی از کنار گذاشتن نرم افزار ترمیم هارد نورتون یعنی Norton Disc Doctor:NDD میگذرد . این برنامه دیگر از جانب کاربران استفاده نمیشود زیرا پس از انتظار طولانی برای اسکن نمودن سطح هارد ، چیز زیادی عاید کاربر نمیگردد . این نرم افزار از پس مشکلاتی همچون پارتیشنهای گمشده ، مشکلات مکانیکی داخل هارد و همچنین مواردی که S.M.A.R.T. اعلام میکند که هارد خراب شده و یا بزودی خراب خواهد شد ، بر نخواهد آمد .
زمانیکه وقت بازیابی پارتیشن و اطلاعات موجود در آن فرا میرسد ، میتوانید از ابزارهای بازیابی دیسک که در زیر آمدهاند استفاده کنید( که البته هیچکدام از این نرمافزارها رایگان نیستند) :
lنرمافزار SpinRite 6.0 از Steve Gibson (قابل دسترس از آدرس www.spinrite.com ) که برای جستجو ، اصلاح و جابجائی بلوکهای خراب هارد بکار میرود .
این نرمافزار از FAT ، NTFS ، Linux ، Novell ، Macintosh و حتی TiVo پشتیبانی مینماید .
lبرنامه Ontrack’s Easy Data Recovery (قابل دسترس در آدرس www.ontrack.com ) مناسب برای کاوش در اعماق هارد و انتقال اطلاعات احیا شده به یک مدیای ذخیره کننده دیگر .
در انتها اینکه اگر تلاشهایتان برای بازیابی اطلاعات با شکست روبرو شد، بدانید که در ایران خیلی کار خاصی نمیتوانید انجام دهید.
منبع: http://www.computernews.ir/index.aspx